چکیده

جمعيت و تحولات آن، محور همة سياست گذاري هاي کلان است و غفلت از آن، پيامدي جز نابساماني در ساحت هاي مختلف جامعه نخواهد داشت. اين تحولات متأثر از عوامل گوناگوني هستند که هر کدام فراز و نشيب هايي را براي جمعيت توليد مي کنند. در اين ميان نقش فرهنگ و ساختارهاي فرهنگي از اهميت بالايي برخوردار است. در اين پژوهش كوشيده ايم تا با روش اسنادي و کتابخانه اي به تبيين نقش فرهنگ در فرايندهاي سه گانة باروري، مرگ ومير و مهاجرت بپردازيم. يافته هاي پژوهش حاکي از آن است که عناصر فرهنگي چون سطح سواد و تحصيلات، دين و مذهب، تغييرات هويتي و نگرشي، ايدة ترجيح جنسي و ارزشمندي فرزندداري در باروري تأثير دارند. از سوي ديگر مرگ ومير نيز به نوعي متأثر از ابعاد فرهنگي چون سطح تحصيلات، ميزان اطلاعات، سطح دين داري، الگوي تربيت، سبک زندگي و خرده فرهنگ هاي قوميتي و نژادي والدين است. اين پژوهش همچنين بر نقش دين و دگرگوني هاي بينشي و ارزشي در فرايند مهاجرت تأکيد مي کند.